Bariyer ilişki, Eski partnere dönmeyi engellemek ve duygusal ağır gelen parçaları atlatmak için geçici bir ilişki içerisinde olma durumudur. Eski ilişki bittikten sonra sağlıklı bir biçimde yas ve kayıp süreci yaşanmadığı durumlarda görülür. Eski ilişkilerin duygusal deneyimleri içselleştirilmemiş, eski ilişkinin yükleri ve anlamlandırma süreci kazanılmadan başlanan ilişkidir. Bariyer ilişki, patolojik temellere sahip geçiş amaçlı deneyimlenen ilişkilerdir. Bariyer ilişki içerisinde olan kişi belirsizlik ve değersizlik hislerini deneyimlemektedir.
İçinde bulunduğunuz durumun rebound ilişki olduğunu düşünüyor olabilirsiniz. Bu durumun ayrıldıktan kısa bir süre sonra başlayan, duygusal ve sağlıklı bir temele oturmayan ilişki içerisinde olduğunu değerlendirmeyi gerektirir. Bireyler bu ilişkilere eski acıları bastırmak, yok saymak ve telafi etmek amacıyla başlayabilir. Yalnızlık, değersizlik veya acı hissetmek nedeniyle bu ilişkiye sürüklenebilirler.
Bariyer ilişkiler, sağlıklı bir anlamlandırma, yas ve kayıp sürecini içerisinde bulundurmaz. Bu sebeple sağlıklı bir başlangıç yapmak mümkün olmayabilir. İyileşme sürecinizi ve sağlıklı ilişki kurma biçiminizi zedeler.
Bariyer ve Rebound ilişki benzer temellere sahip olsalar da ufak bir farkları vardır. Bariyer ilişki doğrudan eski partnere dönmemek amaçlı tercih edilen ilişkilerdir. Rebound ilişki eski ilişkinin acılarını dindirmek amaçlı yara bandı amaçlı bir ilişki tercihidir.
“Bariyer ilişki tanımını anlatan bir metafor olarak Bariyer ilişki = Kaçış Rampası benzetmesini kullanabiliriz.”
Bariyer (Rebound) İlişki Belirtileri?
Bariyer ilişkide olduğunuzu anlamanın bazı yolları vardır. Bu süreci değerlendirirken ilişkinin içinden biri olarak değil. Bir yabancının bakışıyla aşağıdaki maddeleri değerlendirerek için de bulunduğunuz durumu anlayabilirsiniz.
- Partneriniz veya siz sağlıklı bir biçimde eski ilişkinizi kapatamadıysanız,
- Geçici rahatlık ve duygusal ihtiyaçlarınızı karşılayan ama yüzeysel bir ilişki ise,
- İlişkiniz sadece bazı temaları içeriyor ve duygusal açıdan doyumlu hissetmiyor iseniz,
- Ayrıldıktan ve sürecinizi anlamlandırmadan yeni bir ilişkiye başlıyor iseniz,
- Eski ilişkisiyle ilgili meselelere sürükleniyorsanız,
- Yeni ilişkide net yanıtlar oluşturulamıyorsa,
- Rahat bırakmak, özgür bırakmak, sıkmamak ve kasmamak anlamlarıyla sizi suçluyor, belirsizlik yarattığını değil sizin sınırlarını görmediğini söyleyebilir,
Bu belirtiler ilişkinizde mevcut ise bariyer ilişki içerisinde olduğunuzu gösterebilir.
“Yas, kayıp ve anlamlandırma süreci sağlıklı bir şekilde yaşanmamış ilişki, Gerçek iyileşmenin ve sağlıklı bir ilişkinin önündeki engeldir.”
Bariyer İlişki Nedenleri?
Bireyler geçmiş ilişkilerinden kendilerini uzak tutmak amacıyla hızla yeni bir ilişkiye başlayabilir. Davetkar pozlar verebilir. Atlatmış ve bitmiş gibi bir intiba çizmek isteyebilir ve ilişkilerinden uzaklaşabilirler.
- Bağlanma Stili, güvensiz bağlanmaya sahip bireyler bariyer ilişki kurabilirler.
- Kaygılı Bağlanma; İhtiyaçlarını bir başkasının karşılamasıyla güvende hissedebilirler. Baş etme düzeyleri düşük olabilir. Ayrılık sonrası hızla yalnızlık korkusuyla güvence arayabilirler.
- Kaçıngan Bağlanma; Duygusal zorluklarla baş etmekte zorlanabilirler. Yeni sağlıklı bir ilişki kurmaktan kaçındıkları için hızla uzun soluklu olmayacak ve bağ kuramayacak bir ilişki tercih ederek sağlıklı ilişkilerden kaçınabilirler.
- Korkulu-kaçıngan bağlanma; Bir yandan sağlıklı ilişkiler kurmak isterken bir yandan duygusal bağ kurmaktan kaçınan yanları olabilir.
Özetle; bağlanma stilleri bireylerin farklı baş etme süreçleri geliştirmesine neden olur. Sağlıklı bir ilişki deneyimlenmesinde engel oluşturabilir. Bağlanma stilimizi ve partnerlerimizi çift terapisi ya da psikoterapi ile değiştirmek mümkündür.
- Çocukluk Çağı Travmaları
Sağlıklı bağ, sadakat ve güvenli bir evde büyümemiş olmanın sağlıklı ilişkileri sürdürmek konusunda zorlantılar yaratır.
“Her birey çocuklukta büyüdüğü evin tanıdıklığı ve bu tanıdıklığı cazibesiyle, o eve çekilir veya o evi istemeden yeniden bugün de yaratır.”
- Yetersizlik ve Özgüvensizlik
İçsel olarak kendi başına yaşamak ve yaşamı sürdürmekle ilgili zorlantılar yaşayan kişiler, ayrışırken tamamen aşırı telafi ederek aniden ayrışabilir. Sağlıklı bitirme süreçlerine sahip olmayabilirler. Biri olmadan yaşama devam etmek kaygı verici olduğundan ilişkileri yarabandı olarak kullanabilirler.
Rebound ve Bariyer İlişki Ne Kadar Sürer?
Duygusal İyileşme Süreci
Bu tür ilişkiler duygusal iyileşme sürecinden sonra gelişmediği için birkaç ay kadar sürebilir. Bazı sağlıklı bireyler bu ilişkileri arzuladıkları ve sağlıklı bir biçime dönüştürerek kalıcı ilişkiler oluşturabilir. Bu durumun gelişmesi her çiftin kendi bireysel yaşamlarında sağlıklı bireyler olmalarıyla mümkün olabilir.
Bağlanma Dinamikleri
Bireylerin kendi bağlanma stilleri onların derin bağlar kurmasını engelleyecek konumda ise bariyer ilişkiler hızla sonlanabilir.
Eski İlişkinin Yapısı
Eski ilişkisinde güvensizlik, çaresizlik, değersizlik gibi içsel dünyayı sarsan inançlar kazanmış bireyler bugün ki ilişkilerinde sağlıklı bir partner olmakta zorlanabilir. Eski ilişkinin travmatik sonuçları bariyer ilişkilerin kısa vadeli olmasına sebebiyet verebilir.
Rebound ilişkiler birkaç hafta veya birkaç ay sürebilir. İlişki sağlıklı bir temele oturtulmadığı için bitmesi olası ilişkilerdir. Kendinizi yara bandı ve bariyer olarak kullanılan bir deneyim içinde hissediyorsanız, uzman desteği almak içinde bulunduğunuz durumdan çıkmanız sizi güçlendirecektir.
Yarabandı İlişkisi Nedir ve Nasıl Anlaşılır?
Rebound ilişkiyi bir diğer adıyla yara bandı ilişkisi olarak da düşünebilirsiniz. Geçici ve yüzeyseldir. Duygusal çekim ve tutku şiddetli olduğu görülür. Bu şiddetli çekime karşı geçici, bağlılık açısından yetersiz, yüzeysel iletişim ve duyguların anlık olduğu görülebilir. Yarabandı ilişkisi duygusal açıdan acıdan ve duygulardan kaçınmanın bir yolu olarak deneyimlenir. Rebound ilişki ile aynı anlamlara sahiptir. Bir önceki ilişkinin verdiği hasarları kapatmak için tercih edilir. Ayrılık sonrası oluşan boşluğu hemen doldurmak temellidir.
Toksik İlişkiden Kurtulma Yolları
Toksik ilişkiler, bireyin tükenmesi ve yalnızlık hissetmesi ile sonuçlanabilir. Bu sonuçlardan korunmanın bazı yolları vardır.
- Duygusal iyileşme için sosyal çevrenizi aktive etmelisiniz. Yalnızlık ve değersizlik gibi hislerle baş başa kalmak yerine sosyal çevrenizi kullanmalısınız. Rehberinizi gözden geçirebilirsiniz!
- Kendi gücünüzü, değerinizi, geçmişteki sağlıklı ilişkilerinizi kendinize hatırlatmak amaçlı bir kâğıda yazmak veya bir dostunuz ile konuşmak sizi güçlendirecektir.
- İçinde bulunduğunuz durumu fark etmek amaçlı günlük tutarak duygusal değişiminizi ve ihtiyaçlarını fark ederek güçlenebilirsiniz.
- İlişkinizin artıları ve eksilerini bir kâğıda yazabilirsiniz. İçinde bulunduğunuz durum tıpkı bir gözlüğe fırlatılmış boya gibidir. Görüş alanınızı daraltır ve sizi yalnızlaştırabilir. İlişkinizin artıları ve eksilerini fark etmek baş etme gücünüzü arttırabilir.
- Kendi bireysel becerilerinizi ve eskiden yapıp bugün de yapamadığınız şeyleri yeniden gözden geçirmek, onları kazanmak sizi bağımsızlaştıracaktır.
Toksik İlişki İçerisinde Olanlara Öneriler:
Bir uzman olarak belirtmeliyim ki toksik ilişkiler rasyonel zeminlere konulmaya çalışarak böyle bir ilişki türü var. İnsanlar bunu normal olarak kabul ediyor. Manipülatif açıklamalarla normalize edilmeye çalışılmaktadır.
Gap ilişki, Bariyer ilişki, Açık ilişki, Swing ilişki gibi birçok terim ve ilişki türü olabilir. Sizin de rızanıza dayanmayan bu tür açıklamalar manipülasyon amaçlı kullanılabilmektedir. Rızanıza dayanmayan hiçbir ilişki türünü kabul etmek durumunda olmadığınızı bir uzman olarak okuyucularımla paylaşmak isterim.
Yaşadığınız ilişki toksik ilişki, gap ilişki veya bariyer ilişki gibi hangi isimlere sahip olursa olsun kendinize hatırlatmanız gereken değerli olduğunuzdur. Kendinizle olan bağınızı şefkatli bir hale getirmek kurtulmanızın önemli yoludur. Bireyin kendisiyle olan bağı güçlü, sağlıklı ve şefkatli değilse destek alması önem kazanmaktadır.
“Toksik bir ilişkiden çıkmak cesaret ister. Kendinizi sevgi ve saygıyla ele almak, sağlıklı ilişkiler kurmanın temelidir.”
Psikolog olarak önerdiğim kitap ve kaynaklar
Psikolog olarak toksik ilişki içerisinde olduğunu düşünen ve hisseden bireyler için okunabilecek bazı kitap önerileri iyileşme yolcuğunuzda bir adım olarak kullanılabilir.
Hayatı Yeniden Keşfedin – Janet S. Klosko, Jeffrey E. Young
İyileştiren Sınırlar – Doç. Dr. Volkan Gülüm
Normal Efsanesi – Dr. Gabor Mate
Mod Terapisi – Hannie van Genderen
